Klasik MŘzik Notlarř   Klasik MŘzik   Besteciler  Eserler  Solistler  Hakkřnda  Ţleti■im
 
 
 Eser, Besteci, Solist Aratřn:
 

 




Klasik Notlarř Twitter Hesabř

Richard Georg Strauss

Besteci Tanřtřmř

Richard Georg Strauss

Richard Georg Strauss (1864-1949) 20. y├╝zy─▒l ba┼člar─▒n─▒n ├Ânde gelen Alman bestecisidir. Senfonik ┼čiirleri ve Salome (1905), Elektra (1909), Der Rosenkavalier (1911; G├╝ll├╝ ┼×├Âvalye) gibi operalar─▒yla ├╝nl├╝d├╝r.

├ťnl├╝ kornocu Franz Strauss'un o─čluydu. D├Ârt ya┼č─▒nda piyano, alt─▒ ya┼č─▒nda keman dersleri almaya ba┼člad─▒ ve ilk ┼čark─▒s─▒ "Weihnachtslied"i (Noel ┼×ark─▒s─▒) besteledi. On bir ya┼č─▒nda ba┼člad─▒─č─▒ m├╝zik kuram─▒ ve kompozisyon ├ľ─čreniminin yan─▒ s─▒ra babas─▒n─▒n y├Ânetti─či, M├╝nih'in yar─▒ profesyonel orkestras─▒nda (Wilde Gung'l) keman ├žalarak orkestra deneyimi kazand─▒.

1882'de felsefe, estetik ve sanat tarihi okumaya ba┼člad─▒. ├ťnl├╝ orkestra ┼čefi Hans von B├╝low ile tan─▒┼čt─▒ktan sonra ilk kez bir orkestray─▒ y├Âneterek kendi Opus 4 13 Nefesli ├çalg─▒ ─░├žin S├╝it'ini ├žald─▒rd─▒. Ekim 1885'te B├╝low'un asistan─▒ olarak Meiningen saray orkestras─▒na kat─▒ld─▒; bir ay sonra B├╝low g├Ârevden ayr─▒l─▒nca orkestran─▒n y├Ânetimini ├╝stlendi. Alt─▒ ay sonra daha se├žkin bir g├Âreve ge├žmek amac─▒yla ├╝├ž├╝nc├╝ ┼čef olarak M├╝nih'e gitti. Daha ├žok Richard Wagner ve Johannes Brahms'─▒n m├╝zi─činden etkilendi.

1887'de M├╝nih'te, ─░talya izlenimlerine dayanan Opus 16 Aus Italien (─░talya'dan) adl─▒ senfonik fantezisini ├žald─▒rd─▒, ama olumsuz tepki ald─▒. 1889 yaz─▒nda Wagner ad─▒na d├╝zenlenen Bayreuth Festivali'nde g├Ârev ald─▒; ekimde de Weimar'a yerle┼čti. Kas─▒mda Weimar'daki Saray Tiyatrosu'nda seslendirilen Don Juan (1889) adl─▒ senfonik ┼čiirinin dinleyicileri b├╝y├╝lemesi, ba┼čar─▒l─▒ bestecilik ya┼čam─▒n─▒n ba┼člang─▒c─▒n─▒ olu┼čturdu.

1890'da Berlin Filarmoni Orkestras─▒'nda konuk ┼čef olan Strauss a┼č─▒r─▒ ├žal─▒┼čma sonucu hastalanarak (1891-92) nekahet d├Âneminde bir Akdeniz yolculu─čuna ├ž─▒kt─▒ ve Yunan k├╝lt├╝r├╝ne b├╝y├╝k yak─▒nl─▒k duydu─čunu fark etti. 1892 Noel'inde M─▒s─▒r'da tamamlad─▒─č─▒ Wagner tarz─▒ndaki ilk operas─▒ Guntram May─▒s 1894'te Weimar'da sahnelendi. D├Ârt ay sonra da Strauss operan─▒n ba┼č sopranosu Pauline de Ahna ile evlendi. Opus 27 Vier Lieder (D├Ârt ┼×ark─▒) adl─▒ dizisini kar─▒s─▒na d├╝─č├╝n arma─čan─▒ olarak besteledi. Ekimde M├╝nih'te saray orkestras─▒n─▒n ┼čefli─čine atand─▒ ve d├Ârt y─▒l orada kald─▒. Ayr─▒ca Berlin Filarmoni Orkestras─▒'yla bir y─▒ll─▒k s├Âzle┼čme imzalad─▒.

─░zleyen 13 y─▒l boyunca Strauss b├╝y├╝k bir enerjiyle daha ├žok Avrupa'y─▒ dola┼čarak bir├žok orkestray─▒ y├Ânetti; Rusya'ya ve 1904'te ABD'ye gitti. Daha ├Ânce yazd─▒─č─▒ Ein Heldenleben (Kahraman Ya┼čam─▒) adl─▒ otobiyografik bir senfonik ┼čiir olan Sinfonia Domestica's─▒n─▒ ilk kez 1904'te ABD'de seslendirdi. 20. y├╝zy─▒l─▒n ba┼č─▒na de─čin besteledi─či 7 senfonik ┼čiir ve 85 ┼čark─▒dan edindi─či deneyimle ilk operas─▒ndan ├žok farkl─▒ bir yap─▒t olan Fuersnot (1901; Ate┼č Yoklu─ču) operas─▒n─▒ ortaya koydu. Heidelberg ├ťniversitesi'nden onursal doktorluk unvan─▒ ald─▒─č─▒ 1903'te m├╝zik yay─▒mc─▒lar─▒na kar┼č─▒ Alman bestecilerin haklar─▒n─▒ koruyacak ├žal─▒┼čmalara giri┼čti. Salome operas─▒n─▒n sa─člad─▒─č─▒ gelirle Garmisch'te bir villa yapt─▒rd─▒. 1908'de Berlin Saray Operas─▒'n─▒n m├╝zik y├Âneticili─čine atand─▒.

Salome ve Elektra operalar─▒ndan sonra Avrupa'n─▒n ├ľnde gelen bestecisi olarak tan─▒nan Strauss Elektra'y─▒, o s─▒ralar Avusturya'n─▒n en yetenekli ve en ilgi ├žekici ┼čairi olan Hugo von Hofmannsthal'─▒n librettosuna dayanarak yazm─▒┼čt─▒. Sonraki ortak ├žal─▒┼čmalar─▒ Der Rosenkavalier her ikisine de bir servet kazand─▒rd─▒ ve Strauss ─░ngiltere'de yat─▒r─▒mlar yapt─▒. Ama ba┼čka operalarla da s├╝ren bu i┼čbirli─činin olumsuz bir yan─▒ vard─▒. Bavyeral─▒ Strauss herkesin anlay─▒p sevebilece─či t├╝rden m├╝zik yazmay─▒ ama├žl─▒yordu.

Bir ayd─▒n ve aristokrat olan Hofmannsthal ise kitlelerden nefret ediyordu; Ariadne auf Naxas (1912; Ariadne Naksos'ta) ve ondan sonraki Strauss operalar─▒ i├žin yazd─▒─č─▒ librettolar─▒n Simgecili─či genel izleyiciye Beslenmiyordu. Konu se├žiminde ve metni y├Ânlendirmede etkili olamayan Strauss Elektra'daki birka├ž atonalite d─▒┼č─▒nda yeni denemelere giri┼čemedi.

Strauss Josephtegende (Le Legend de Joseph; Yusuf Efsanesi) adl─▒ bir saatlik balesini Rus emprezaryo Sergey Diagh─▒lev'in Sipari┼či ├╝zerine besteledi. Sava┼čla birlikte ─░ngiltere'deki servetine el konan Strauss Garmisch'teki villas─▒na ├žekilip beste yapma tasar─▒lar─▒ndan vazge├žmek zorunda kald─▒ ve orkestra ┼čefi olarak a─č─▒r bir ├žal─▒┼čma program─▒n─▒ y├╝klendi. Bu y─▒llarda Hofmannsthal'─▒n librettosunu yazd─▒─č─▒ Die Frau ohne Schatten (G├Âlgesi Olmayan Kad─▒n) operas─▒ d─▒┼č─▒nda, senfonik ┼čiir t├╝r├╝nde b├╝y├╝k bir betimsel yap─▒t olan Opus 64 Alpensinfonie'yi (1911-15; Alp Senfonisi) yazd─▒.

Ayr─▒ca Hofmannsthal ve tiyatro yap─▒mc─▒s─▒ Max Reinhardt ile birlikte Salzburg Festival Derne─či'ni kurdu ve Ariadne auf Naxos'u g├Âzden ge├žirerek Hofmannsthal'─▒n ├ževirdi─či, Molicre'in Le bourgeois Gentilhomme'unu (Kibarl─▒k Budalas─▒) bu yap─▒ttan ay─▒rd─▒. 1918 ate┼čkesinden sonra ge├žici olarak Berlin Devlet Operas─▒'n─▒ y├Ânetmeye ├ža─čr─▒ld─▒. Daha sonra Viyana'da Franz Schalk ile birlikte operan─▒n ortak y├Âneticisi oldu.

Sonraki 20 y─▒l boyunca Strauss sa─čl─▒─č─▒yla birlikte besteci olarak eski sayg─▒nl─▒─č─▒n─▒ da yitirdi. Buna kar┼č─▒l─▒k h├ól├ó ├žok ba┼čar─▒l─▒ bir orkestra ┼čefiydi. Intermezzo (1924) d─▒┼č─▒nda, iki sava┼č aras─▒nda yazd─▒─č─▒ operalar ├Âncekiler kadar g├╝├žl├╝ de─čildi. Ein Heldenleben-Sinfonia Domestica'n─▒n ana d├╝┼č├╝ncesinin uzant─▒s─▒ niteli─čindeki Intermezzo'nun librettosunu da Strauss yazd─▒, ama Die aigyptische Helena (1928; M─▒s─▒rl─▒ Helena) ve Arabella'da (1933) yeniden Hofmannsthal'la bitlikte ├žal─▒┼čt─▒.

1932'de Strauss gene Avusturyal─▒ bir ┼čair olan Stefan Zweig'in librettolar─▒n─▒ bestelemeye ba┼člad─▒ ve Die schweigsame Frau (1935; Suskun Kad─▒n) bu i┼čbirli─činin ├╝r├╝n├╝ oldu. Bu arada Almanya'da Naziler iktidara gelmi┼č ve Nazilere ┼čiddetle kar┼č─▒ ├ž─▒kan Toscanini Bayreuth'ta Wagner'in Parsifal' inde orkestray─▒ y├Ânetmeyi reddetmi┼čti. Onun yerini alan Strauss, Yahudi oldu─ču i├žin Nazilerin kar┼č─▒ ├ž─▒kt─▒─č─▒ Bruno Walter'in Berlin'deki bir konserini de ├╝stlendi Ald─▒─č─▒ ├╝creti orkestra yetimleri fonuna ba─č─▒┼člayan Strauss davran─▒┼člar─▒n─▒ sanatsal etkinliklerini kurtarma amac─▒na ba─čl─▒yordu. Kas─▒mda Reichsmusikkammer'in (Devlet M├╝zik Dairesi) ba┼čkanl─▒─č─▒n─▒ da m├╝zik├žilere yararl─▒ olabilece─či inanc─▒yla kabul etti.

Strauss i├žin yaln─▒zca iki t├╝r insan vard─▒: Yetenekliler ve ├Âb├╝rleri. 1935'te Zweig'a yazd─▒─č─▒ bir mektupta Naziler i├žin bu d├╝┼č├╝ncelerini dile getirdi. Mektubun ele ge├žmesi ├╝zerine ise, Yahudi olan Zweig'la ├žal─▒┼čmas─▒ ve Die schweigsame Frau'nun sahnelenmesi yasakland─▒. Strauss'un da Almanya'da ve Salzburg'da orkestra y├Ânetmesine izin verilmedi. Gelini Yahudi olan Strauss g├Ârevinden ├žekilmeye zorland─▒. Buna kar┼č─▒l─▒k Berlin'deki Olimpiyat Oyunlar─▒n─▒n a├ž─▒l─▒┼č─▒nda (Temmuz 1936) yeni yazd─▒─č─▒ Olympische Hymne'yi (Olimpiyat Mar┼č─▒) y├Ânetmesine ─░zin verildi.

Birka├ž y─▒ld─▒r operalar─▒n─▒n temsillerinin verildi─či M├╝nih'te 1938'de, son se├žkin librettocusu Joseph Gregor'la i┼čbirli─činin ├╝r├╝n├╝ olan Friedenstag (Bar─▒┼č G├╝n├╝) ve Daphne adl─▒ tek perdelik iki operas─▒ sahnelendi. 1942 ile 1948 aras─▒nda ├Ânceki yap─▒tlar─▒n─▒n g├╝├žl├╝ ve ho┼č havas─▒n─▒ and─▒ran baz─▒ yap─▒tlar besteledi. Ekim 1947'de Londra'da yap─▒tlar─▒m seslendirmek ├╝zere d├╝zenlenen bir ayl─▒k festivali y├Ânetti. ─░svi├žre' ye d├Ân├╝┼č├╝nde hastaland─▒ ve May─▒s 1949'da Almanya'ya d├Ând├╝. Tamamlanm─▒┼č son yap─▒t─▒ olan Vier leizte Lieder (1948; Son D├Ârt ┼×ark─▒) m├╝zi─činin zenginli─čiyle dikkati ├žeken, tam anlam─▒yla geriye bak─▒┼č niteli─činde bir kompozisyondu.

19. y├╝zy─▒l─▒n son Romantik bestecisi olan Strauss bir orkestrasyon ustas─▒, se├žkin bir besteci ve g├Ârkemli bir orkestra ┼čefiydi. Almanya'n─▒n siyasal ├Ânderlerine de─čil, Bavyera topra─č─▒na ba─čl─▒ bir yurtseverdi. ─░lk senfonik ┼čiir ve operalar─▒nda (Salome ve Elektra) avant-garde bir besteci olmu┼č, daha sonra ise tutucula┼čarak ├ževresindeki yeniliklere ve denemelere ilgi g├Âstermemi┼čti. Son y─▒llar─▒nda ise yal─▒n ve Mozart tarz─▒nda klasik bir ├╝slup benimsedi. Ger├žekten de Capriccio (1942) operas─▒nda, 23 solo yayl─▒ ├žalg─▒ i├žin Metamorphosen'de (1944-45; Ba┼čkala┼č─▒mlar) ve Vier leizte Lieder'de Romantik Alman ve Yeni-klasik tarzlar─▒n kusursuz bir bile┼čimine ula┼čt─▒.


Takip edilmekten korkmuyoruz!.. Takip i├žin t─▒klay─▒n: twitter.com/klasiknotlari



Richard Georg Strauss'un Eserlerinden Írnekler


─░lgili Yaz─▒lar


ăa­da■ř 19.-20. YŘzyřl Bestecilerinden Bazřlarř



Referans bilgisi: "Richard Georg Strauss", 2009 , Klasik Notlarř sitesi, http://www.klasiknotlari.com/tr/82/Richard_Georg_Strauss.html


 Bu sayfay─▒ Facebook'ta payla┼č─▒n.

 Bu sayfay─▒ Twitter'da payla┼č─▒n.


Klasik Notlar─▒ Sitesi klasik m├╝zikte kim kimdir, hangi d├Ânem bestecilerinin eserleri nelerdir, hangi solistler ne virt├╝├Âz├╝d├╝r, kaliteli m├╝zik nedir ne de─čildir... Konserlerde hangi abiye giysiler giyilir, alt─▒n elmas nas─▒l m├╝cevherli tak─▒lar tak─▒l─▒r!... Bestecilerin hayatlar─▒ nas─▒ld─▒r, besteleri ne zaman yaz─▒lm─▒┼č, nas─▒l ve neler ifade etmektedir, neden, niye, ni├žin gibi sorular i├žin bir kaynak olma amac─▒ndad─▒r.


ăYDD


Klasik MŘzik Notlarř
Mobil Kullanřm Ţpušlarř

  ┬ę 2009-2021 Klasik Notlar─▒ | Klasik M├╝zik Sitesi | www.klasiknotlari.com