Klasik Mzik Notlar   Klasik Mzik   Besteciler  Eserler  Solistler  Hakknda  letiim
 
 
 Eser, Besteci, Solist Aratn:
 

 




Klasik Notlar Twitter Hesab

Richard Georg Strauss

Besteci Tantm

Richard Georg Strauss

Richard Georg Strauss (1864-1949) 20. yüzyýl baþlarýnýn önde gelen Alman bestecisidir. Senfonik þiirleri ve Salome (1905), Elektra (1909), Der Rosenkavalier (1911; Güllü Þövalye) gibi operalarýyla ünlüdür.

Ünlü kornocu Franz Strauss'un oðluydu. Dört yaþýnda piyano, altý yaþýnda keman dersleri almaya baþladý ve ilk þarkýsý "Weihnachtslied"i (Noel Þarkýsý) besteledi. On bir yaþýnda baþladýðý müzik kuramý ve kompozisyon Öðreniminin yaný sýra babasýnýn yönettiði, Münih'in yarý profesyonel orkestrasýnda (Wilde Gung'l) keman çalarak orkestra deneyimi kazandý.

1882'de felsefe, estetik ve sanat tarihi okumaya baþladý. Ünlü orkestra þefi Hans von Bülow ile tanýþtýktan sonra ilk kez bir orkestrayý yöneterek kendi Opus 4 13 Nefesli Çalgý Ýçin Süit'ini çaldýrdý. Ekim 1885'te Bülow'un asistaný olarak Meiningen saray orkestrasýna katýldý; bir ay sonra Bülow görevden ayrýlýnca orkestranýn yönetimini üstlendi. Altý ay sonra daha seçkin bir göreve geçmek amacýyla üçüncü þef olarak Münih'e gitti. Daha çok Richard Wagner ve Johannes Brahms'ýn müziðinden etkilendi.

1887'de Münih'te, Ýtalya izlenimlerine dayanan Opus 16 Aus Italien (Ýtalya'dan) adlý senfonik fantezisini çaldýrdý, ama olumsuz tepki aldý. 1889 yazýnda Wagner adýna düzenlenen Bayreuth Festivali'nde görev aldý; ekimde de Weimar'a yerleþti. Kasýmda Weimar'daki Saray Tiyatrosu'nda seslendirilen Don Juan (1889) adlý senfonik þiirinin dinleyicileri büyülemesi, baþarýlý bestecilik yaþamýnýn baþlangýcýný oluþturdu.

1890'da Berlin Filarmoni Orkestrasý'nda konuk þef olan Strauss aþýrý çalýþma sonucu hastalanarak (1891-92) nekahet döneminde bir Akdeniz yolculuðuna çýktý ve Yunan kültürüne büyük yakýnlýk duyduðunu fark etti. 1892 Noel'inde Mýsýr'da tamamladýðý Wagner tarzýndaki ilk operasý Guntram Mayýs 1894'te Weimar'da sahnelendi. Dört ay sonra da Strauss operanýn baþ sopranosu Pauline de Ahna ile evlendi. Opus 27 Vier Lieder (Dört Þarký) adlý dizisini karýsýna düðün armaðaný olarak besteledi. Ekimde Münih'te saray orkestrasýnýn þefliðine atandý ve dört yýl orada kaldý. Ayrýca Berlin Filarmoni Orkestrasý'yla bir yýllýk sözleþme imzaladý.

Ýzleyen 13 yýl boyunca Strauss büyük bir enerjiyle daha çok Avrupa'yý dolaþarak birçok orkestrayý yönetti; Rusya'ya ve 1904'te ABD'ye gitti. Daha önce yazdýðý Ein Heldenleben (Kahraman Yaþamý) adlý otobiyografik bir senfonik þiir olan Sinfonia Domestica'sýný ilk kez 1904'te ABD'de seslendirdi. 20. yüzyýlýn baþýna deðin bestelediði 7 senfonik þiir ve 85 þarkýdan edindiði deneyimle ilk operasýndan çok farklý bir yapýt olan Fuersnot (1901; Ateþ Yokluðu) operasýný ortaya koydu. Heidelberg Üniversitesi'nden onursal doktorluk unvaný aldýðý 1903'te müzik yayýmcýlarýna karþý Alman bestecilerin haklarýný koruyacak çalýþmalara giriþti. Salome operasýnýn saðladýðý gelirle Garmisch'te bir villa yaptýrdý. 1908'de Berlin Saray Operasý'nýn müzik yöneticiliðine atandý.

Salome ve Elektra operalarýndan sonra Avrupa'nýn Önde gelen bestecisi olarak tanýnan Strauss Elektra'yý, o sýralar Avusturya'nýn en yetenekli ve en ilgi çekici þairi olan Hugo von Hofmannsthal'ýn librettosuna dayanarak yazmýþtý. Sonraki ortak çalýþmalarý Der Rosenkavalier her ikisine de bir servet kazandýrdý ve Strauss Ýngiltere'de yatýrýmlar yaptý. Ama baþka operalarla da süren bu iþbirliðinin olumsuz bir yaný vardý. Bavyeralý Strauss herkesin anlayýp sevebileceði türden müzik yazmayý amaçlýyordu.

Bir aydýn ve aristokrat olan Hofmannsthal ise kitlelerden nefret ediyordu; Ariadne auf Naxas (1912; Ariadne Naksos'ta) ve ondan sonraki Strauss operalarý için yazdýðý librettolarýn Simgeciliði genel izleyiciye Beslenmiyordu. Konu seçiminde ve metni yönlendirmede etkili olamayan Strauss Elektra'daki birkaç atonalite dýþýnda yeni denemelere giriþemedi.

Strauss Josephtegende (Le Legend de Joseph; Yusuf Efsanesi) adlý bir saatlik balesini Rus emprezaryo Sergey Diaghýlev'in Sipariþi üzerine besteledi. Savaþla birlikte Ýngiltere'deki servetine el konan Strauss Garmisch'teki villasýna çekilip beste yapma tasarýlarýndan vazgeçmek zorunda kaldý ve orkestra þefi olarak aðýr bir çalýþma programýný yüklendi. Bu yýllarda Hofmannsthal'ýn librettosunu yazdýðý Die Frau ohne Schatten (Gölgesi Olmayan Kadýn) operasý dýþýnda, senfonik þiir türünde büyük bir betimsel yapýt olan Opus 64 Alpensinfonie'yi (1911-15; Alp Senfonisi) yazdý.

Ayrýca Hofmannsthal ve tiyatro yapýmcýsý Max Reinhardt ile birlikte Salzburg Festival Derneði'ni kurdu ve Ariadne auf Naxos'u gözden geçirerek Hofmannsthal'ýn çevirdiði, Molicre'in Le bourgeois Gentilhomme'unu (Kibarlýk Budalasý) bu yapýttan ayýrdý. 1918 ateþkesinden sonra geçici olarak Berlin Devlet Operasý'ný yönetmeye çaðrýldý. Daha sonra Viyana'da Franz Schalk ile birlikte operanýn ortak yöneticisi oldu.

Sonraki 20 yýl boyunca Strauss saðlýðýyla birlikte besteci olarak eski saygýnlýðýný da yitirdi. Buna karþýlýk hâlâ çok baþarýlý bir orkestra þefiydi. Intermezzo (1924) dýþýnda, iki savaþ arasýnda yazdýðý operalar öncekiler kadar güçlü deðildi. Ein Heldenleben-Sinfonia Domestica'nýn ana düþüncesinin uzantýsý niteliðindeki Intermezzo'nun librettosunu da Strauss yazdý, ama Die aigyptische Helena (1928; Mýsýrlý Helena) ve Arabella'da (1933) yeniden Hofmannsthal'la bitlikte çalýþtý.

1932'de Strauss gene Avusturyalý bir þair olan Stefan Zweig'in librettolarýný bestelemeye baþladý ve Die schweigsame Frau (1935; Suskun Kadýn) bu iþbirliðinin ürünü oldu. Bu arada Almanya'da Naziler iktidara gelmiþ ve Nazilere þiddetle karþý çýkan Toscanini Bayreuth'ta Wagner'in Parsifal' inde orkestrayý yönetmeyi reddetmiþti. Onun yerini alan Strauss, Yahudi olduðu için Nazilerin karþý çýktýðý Bruno Walter'in Berlin'deki bir konserini de üstlendi Aldýðý ücreti orkestra yetimleri fonuna baðýþlayan Strauss davranýþlarýný sanatsal etkinliklerini kurtarma amacýna baðlýyordu. Kasýmda Reichsmusikkammer'in (Devlet Müzik Dairesi) baþkanlýðýný da müzikçilere yararlý olabileceði inancýyla kabul etti.

Strauss için yalnýzca iki tür insan vardý: Yetenekliler ve öbürleri. 1935'te Zweig'a yazdýðý bir mektupta Naziler için bu düþüncelerini dile getirdi. Mektubun ele geçmesi üzerine ise, Yahudi olan Zweig'la çalýþmasý ve Die schweigsame Frau'nun sahnelenmesi yasaklandý. Strauss'un da Almanya'da ve Salzburg'da orkestra yönetmesine izin verilmedi. Gelini Yahudi olan Strauss görevinden çekilmeye zorlandý. Buna karþýlýk Berlin'deki Olimpiyat Oyunlarýnýn açýlýþýnda (Temmuz 1936) yeni yazdýðý Olympische Hymne'yi (Olimpiyat Marþý) yönetmesine Ýzin verildi.

Birkaç yýldýr operalarýnýn temsillerinin verildiði Münih'te 1938'de, son seçkin librettocusu Joseph Gregor'la iþbirliðinin ürünü olan Friedenstag (Barýþ Günü) ve Daphne adlý tek perdelik iki operasý sahnelendi. 1942 ile 1948 arasýnda önceki yapýtlarýnýn güçlü ve hoþ havasýný andýran bazý yapýtlar besteledi. Ekim 1947'de Londra'da yapýtlarým seslendirmek üzere düzenlenen bir aylýk festivali yönetti. Ýsviçre' ye dönüþünde hastalandý ve Mayýs 1949'da Almanya'ya döndü. Tamamlanmýþ son yapýtý olan Vier leizte Lieder (1948; Son Dört Þarký) müziðinin zenginliðiyle dikkati çeken, tam anlamýyla geriye bakýþ niteliðinde bir kompozisyondu.

19. yüzyýlýn son Romantik bestecisi olan Strauss bir orkestrasyon ustasý, seçkin bir besteci ve görkemli bir orkestra þefiydi. Almanya'nýn siyasal önderlerine deðil, Bavyera topraðýna baðlý bir yurtseverdi. Ýlk senfonik þiir ve operalarýnda (Salome ve Elektra) avant-garde bir besteci olmuþ, daha sonra ise tutuculaþarak çevresindeki yeniliklere ve denemelere ilgi göstermemiþti. Son yýllarýnda ise yalýn ve Mozart tarzýnda klasik bir üslup benimsedi. Gerçekten de Capriccio (1942) operasýnda, 23 solo yaylý çalgý için Metamorphosen'de (1944-45; Baþkalaþýmlar) ve Vier leizte Lieder'de Romantik Alman ve Yeni-klasik tarzlarýn kusursuz bir bileþimine ulaþtý.


Takip edilmekten korkmuyoruz!.. Takip iin tklayn: twitter.com/klasiknotlari



Richard Georg Strauss'un Eserlerinden rnekler


lgili Yazlar


ada 19.-20. Yzyl Bestecilerinden Bazlar



Referans bilgisi: "Richard Georg Strauss", 2009 , Klasik Notlar sitesi, http://www.klasiknotlari.com/tr/82/Richard_Georg_Strauss.html


 Bu sayfay Facebook'ta paylan.

 Bu sayfay Twitter'da paylan.


Klasik Notlar Sitesi klasik mzikte kim kimdir, hangi dnem bestecilerinin eserleri nelerdir, hangi solistler ne virtzdr, kaliteli mzik nedir ne deildir... Konserlerde hangi abiye giysiler giyilir, altn elmas nasl mcevherli taklar taklr!... Bestecilerin hayatlar nasldr, besteleri ne zaman yazlm, nasl ve neler ifade etmektedir, neden, niye, niin gibi sorular iin bir kaynak olma amacndadr.


YDD


Klasik Mzik Notlar
Mobil Kullanm pular

  2009-2019 Klasik Notlar | Klasik Mzik Sitesi | www.klasiknotlari.com