Klasik MŘzik Notlarř   Klasik MŘzik   Besteciler  Eserler  Solistler  Hakkřnda  Ţleti■im
 
 
 Eser, Besteci, Solist Aratřn:
 

 




Klasik Notlarř Twitter Hesabř

Sergey Sergevi├ž Prokofyev

Besteci Tanřtřmř

Sergey Sergevi├ž Prokofyev

Sergey Sergeyevi├ž Prokofyev (Sergei Sergeyevich Prokofiev, d. 27 Nisan 1891 – ├Â. 5 Mart 1953) bir├žok de─či┼čik m├╝zik t├╝r├╝n├╝ ustal─▒kla icra edebilen, bu ├Âzelli─či ile 20. y├╝zy─▒l─▒n en ├Ânemli yorumcular─▒ndan say─▒lan ├╝nl├╝ piyanist ve bestecidir.

Hayat─▒

├çocukluk ve gen├žlik y─▒llar─▒

Prokofyev; Sontsovka, o zamanlar Rusya ─░mparatorlu─ču'nda ┼ču an ise Donetsk Oblast, Ukrayna'da bulunan bir k├Âyde d├╝nyaya geldi. Annesi bir piyanist babas─▒ ise zengin bir ziraat m├╝hendisi idi.

Prokofyev'in ola─čan d─▒┼č─▒ m├╝zik yetene─či 5 ya┼č─▒nda ortaya ├ž─▒kt─▒. M├╝zik e─čitimi, annesinden ald─▒─č─▒ piyano dersleriyle ba┼člad─▒. Bir s├╝re sonra, dinleyicilerini aile dostlar─▒ ve kom┼čular─▒n olu┼čturdu─ču konserler vermeye ba┼člad─▒. ├ťzerine eserler yazmak amac─▒yla temalar─▒n─▒ not ald─▒─č─▒, k├╝├ž├╝k k├Âpek yavrular─▒ ad─▒n─▒ verdi─či bir not defteri tutmaktayd─▒.

Annesi, St. Petersburg'da oturan babas─▒n─▒ ziyarete gitti─činde, b├╝y├╝k ┼čehrin m├╝zik ortam─▒n─▒ g├Ârmesi i├žin Sergei'i de yan─▒nda g├Ât├╝r├╝rd├╝. Bu geziler sayesinde Prokofyev, Rus bestecilerinin b├╝y├╝k ├žapl─▒ yap─▒tlar─▒n─▒ dinleme f─▒rsat─▒ bulmu┼čtu. 7 ya┼č─▒nda ise satran├ž oynamay─▒ ├Â─črendi ve bu oyunu zaman─▒ndaki ┼čampiyonlarla boy ├Âl├ž├╝┼čebilecek kadar ustaca oynad─▒. Prokofyev'in hayat─▒ boyunca bu ikili (m├╝zik ve satran├ž) bir tutku olarak kald─▒.

Bu arada Gliere'in (1875-1956) ├Â─črencisi oldu ve onun taraf─▒ndan Glazunov'a (1865-1936) tan─▒┼čt─▒r─▒ld─▒. Petersburg Konservatuvar─▒'na yaz─▒lan Prokofyev, burada Liadov, Rimski-Korsakov ve Vitol'├╝n ├Â─črencisi oldu.

Ustalar─▒n─▒n pedagojik akademicili─čiyle pek b├╝t├╝nle┼čemeyen besteci, klasik ├Â─čretimin bask─▒s─▒na beceriksizce kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒yordu ve bu durumu tekni─čini bor├žlu oldu─ču Yesipova ve orkestray─▒ tan─▒mas─▒na yard─▒mc─▒ olan ├çerephin'le yapt─▒─č─▒ ├žal─▒┼čmalar sayesinde dengeleyebiliyordu. B├Âylelikle ya┼čad─▒─č─▒ d├Ânemin m├╝zik ve sanat ya┼čam─▒na dalan besteci, 1. Piyano Kon├žertosu, Toccata ya da Kumarbaz gibi son derece ├že┼čitlilik g├Âsteren yap─▒tlarda yava┼č yava┼č olu┼čan yeni bir dille kendini kabul ettirdi.

1902 y─▒l─▒nda yorum dersleri almadan ├Ânce bile birka├ž tane yenilik├ži eser bestelemi┼čti. ─░lk zamanlar─▒nda ├╝retti─či bir Fa major eserinde siyah notalara dokunmay─▒ sevmedi─činden si bemol├╝ kullanmam─▒┼čt─▒. Yeteri kadar teorik alt yap─▒y─▒ ├Â─črendikten sonra kendi tarz─▒n─▒ olu┼čturacak denemelere ba┼člad─▒.

1910 y─▒l─▒nda babas─▒n─▒n ├Âlmesi ilen birlikte ekonomik deste─či de sonra erdi, ama bu s├╝reye kadar edindi─či ├╝n├╝ ile kendi ya┼čam─▒n─▒ ge├žindirebilecek kadar para kazanabildi.

1918 y─▒l─▒n─▒n May─▒s ay─▒nda hem Rusya'daki devrimin etkisi ile huzursuz ortamdan ka├žmak hem de kendi deneysel m├╝zi─čini yapabilece─či daha rahat bir ortam bulmak i├žin kal─▒c─▒ bir s├╝reli─čine olmak ├╝zere Amerika'ya do─čru hareket etti.


Yurt d─▒┼č─▒ndaki ya┼čam─▒

M├╝zi─činin olgunla┼čmas─▒nda ├Ânemli bir yere sahip olan film m├╝zi─čine duydu─ču ilgiden dolay─▒ film end├╝strisinde bulundu. Kendine ve di─čer birtak─▒m Rus bestecilerine ait kayd─▒ bulunmayan piyano eserlerinin kay─▒tlar─▒n─▒ yapt─▒.

San Fransisko'ya ula┼čt─▒ktan sonra hemen di─čer ├╝nl├╝ Rus s─▒─č─▒nmac─▒larla kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒ld─▒. Bundan sonra da New York'ta bir solo konser vermek ├╝zere yolculu─ča ├ž─▒kt─▒. Bunu di─čer konserler izledi. Bir opera bestelemek i├žin bir anla┼čma imzalamas─▒na ra─čmen ├žesitli sorunlardan dolay─▒ bu opera maceras─▒ ba┼čar─▒ya ula┼čamad─▒ ve bu ba┼čar─▒s─▒zl─▒k Prokofyev'in Amerika maceras─▒n─▒n da sonu oldu. 1920 y─▒l─▒nda Rusya'ya ba┼čar─▒s─▒z bir ┼čekilde d├Ânmek istemedi─činden dolay─▒ Paris'e gitti. Burada kendisinin m├╝zi─čine daha haz─▒r olan bir ortam bulan Prokofiev yar─▒m b─▒rakt─▒─č─▒ i┼člerine geri d├Ând├╝ ve onlar─▒ bitirdi.

Debussy, R. Strauss, Skryabin, Sch├Ânberg gibi bestecilerin yap─▒tlar─▒n─▒ inceleyerek bunlardan k─▒sa bir s├╝re i├žin etkilendi. 1917'den 1933'e kadar Avrupa'da bulunmu┼č olan Prokofyev, Diaghilev'le de tan─▒┼čt─▒ ve onun i├žin baleler besteledi; operan─▒n yan─▒ s─▒ra bunlar da Prokofyev i├žin bir ara┼čt─▒rma alan─▒ olu┼čturuyordu. ├çelik Ad─▒m (1925), Ate┼č Perisi (1922-1925) bu ├žal─▒┼čmalar─▒ aras─▒ndad─▒r.

1930'lu y─▒llar─▒n ba┼č─▒nda Prokofyev'in evine duydu─ču ├Âzlemin artmas─▒ ile eserlerinin pr├Âmiyerlerini daha s─▒k olarak kendi ├╝lkesinde yapmaya ba┼člad─▒.


Sovyetler Birli─či'ne geri d├Ân├╝┼č

Avrupa'ya pek al─▒┼čama┬şm─▒┼čt─▒; 1927'de S.S.C.B'ne yapt─▒─č─▒ bir geziden sonra, 1933'te buraya kesinlikle yerle┼čmeye karar verdi. 1934 y─▒l─▒nda Prokofyev kal─▒c─▒ olarak Sovyetler Birli─či'ne geri d├Ând├╝. Ailesi ise kendinden bir y─▒l sonra geri d├Ânebildi. Sovyetler Birli─či'ndeki de─či┼čen politikalar sayesinde kendine daha ├Âzg├╝r bir alan bulabildi, yaln─▒z bu politakalar Rus yorumcular─▒n neredeyse t├╝m├╝yle d─▒┼čar─▒ ile olan ili┼čkisini kopar─▒yordu.

─░┼čte bu tarihten sonra, ├Ân├╝nde ├žok verimli bir yo─čun ├žal─▒┼čma d├Ânemi a├ž─▒ld─▒ ve bunun sonucunda m├╝zik├ži b├╝y├╝k boyutlu yap─▒tlar olu┼čturdu: Sava┼č ve Bar─▒┼č (1941-1942), Has Bir Adam (1947-1948) gibi operalar; Romeo ve J├╝lyet (1935), Ta┼čtan ├çi├žek (1949) gibi baleler; Aleksandr Nevski (1938), Bar─▒┼č Bek├žisi (1950) gibi kantatlar bu eserler aras─▒ndad─▒r.

Sovyet d├Âneminin ba┼čl─▒ca ├Âzelli─či, temelde, a├ž─▒k se├žiklikten, giderek artan yal─▒nl─▒ktan olu┼čmu┼č, ritimlerde ve klasik ama ├Âzg├╝n bi├žimlere ba─čl─▒l─▒kta kendini belli eden bir klasisizmdir. G├Âsteri bi├žimleri say─▒lan opera ve baleye d├╝┼čk├╝nl├╝─č├╝ne kar┼č─▒n Prokofyev, senfonik m├╝zikten uzakla┼čmad─▒.

Bu anlay─▒┼č i├žinde, besteci ilk yap─▒tlar─▒n─▒ senfonik bir tarzda yeniden ele ald─▒: Ate┼č Perisi operas─▒ 3. Senfoni'ye, M├╝srif O─čul 4. Senfoni'ye d├Ân├╝┼čt├╝. Daha ba┼čka yap─▒tlar─▒n─▒ da s├╝it bi├žiminde ele ald─▒: ─░skit S├╝iti; ├ť├ž Portakal─▒n A┼čk─▒; Te─čmen Kije (film m├╝zi─či, 1934); Romeo ve J├╝lyet.

Son olarak, ilk ustalar─▒n─▒n etkilerinin bir├žok yap─▒t─▒n─▒n k├Âkeninde yer ald─▒─č─▒ g├Âr├╝l├╝r: Bunlar aras─▒nda ├žok say─▒da piyano par├žalar─▒, dokuz sonat, piyano ve keman i├žin sonatlar; piyano, keman, viyolonsel i├žin kon├žertolar, iki telli ├žalg─▒lar d├Ârtl├╝s├╝, divertimentolar ve uvert├╝rler vard─▒r.

1941 y─▒l─▒nda ge├žirdi─či ilk kalp krizi ile bozulmaya ba┼člayan sa─čl─▒─č─▒ sava┼č ve sava┼č sonras─▒ y─▒llarda giderek bozularak 5 Mart 1953 g├╝n├╝ 62 ya┼č─▒nda iken ├Âlmesine neden oldu.
─░lginizi ├žekecek, ├Âneririm:
George Gershwin, Rhapsody in Blue


Takip edilmekten korkmuyoruz!.. Takip i├žin t─▒klay─▒n: twitter.com/klasiknotlari



Sergey Sergevi├ž Prokofyev'in Eserlerinden Írnekler


─░lgili Yaz─▒lar


ăa­da■ř 20.-21. YŘzyřl Bestecilerinden Bazřlarř



Referans bilgisi: "Sergey Sergevi├ž Prokofyev", 2009 , Klasik Notlarř sitesi, http://www.klasiknotlari.com/tr/123/Sergey_Sergevi├ž_Prokofyev.html


 Bu sayfay─▒ Facebook'ta payla┼č─▒n.

 Bu sayfay─▒ Twitter'da payla┼č─▒n.


Klasik Notlar─▒ Sitesi klasik m├╝zikte kim kimdir, hangi d├Ânem bestecilerinin eserleri nelerdir, hangi solistler ne virt├╝├Âz├╝d├╝r, kaliteli m├╝zik nedir ne de─čildir... Konserlerde hangi abiye giysiler giyilir, alt─▒n elmas nas─▒l m├╝cevherli tak─▒lar tak─▒l─▒r!... Bestecilerin hayatlar─▒ nas─▒ld─▒r, besteleri ne zaman yaz─▒lm─▒┼č, nas─▒l ve neler ifade etmektedir, neden, niye, ni├žin gibi sorular i├žin bir kaynak olma amac─▒ndad─▒r.


ăYDD


Klasik MŘzik Notlarř
Mobil Kullanřm Ţpušlarř

  ┬ę 2009-2021 Klasik Notlar─▒ | Klasik M├╝zik Sitesi | www.klasiknotlari.com