20. yüzyýlýn büyük tanýðý Þostakoviç 1906-1975 yýllarý arasýnda yaþamýþtýr. St. Petersburg doðumlu olan besteci ilk olarak annesiyle piyano öðrenimine baþladý. Sonrasýnda Petersburg Konservatuvarý'nda gördüðü öðrenim ile müzikal donanýmýný geliþtirdi.

1924-1925 yýllarý içinde bestelediði 1. Senfoni ile dikkat çeken besteci kimi yorumculara göre bu ürünüyle, sonraki yapýtlarýnýn geliþimine iliþkin güçlü kanýtlar sunmuþtur.

Yaþamý boyunca üretken olmaya çalýþan besteci, birçok alanda ürün vermiþtir. Bunlardan baþlýcalarýný sýralarsak: 15 senfoni, 6 konçerto, 15 yaylý çalgýlar dörtlüsü, çeþitli çalgýsal yapýtlar, opera, bale yapýtlarý ve film müzikleri...

1941 yýlýnýn ürünü olan bu 7. Senfoni savaþ boyunca gösterilen savaþýma ve Leningrad þehrine adanmýþtýr. Bu açýdan senfoni, tarihin müziðin gücüyle ifade edilebileceðine güçlü bir kanýt sunmaktadýr.

Ýkinci Dünya Savaþý'nýn yýkýmý ve bu yýkýmýn onca özveri ile aþýlabilir olduðunun sanata yansýmasýdýr bu senfoni.

Bölümler

I. Allegretto
II. Moderato (poco allegretto)
III. Adagio
IV. Allegro non troppo

Bestecinin kendi ifadesiyle senfoninin anlam dünyasý þöyledir:

"Yedinci senfonim 1941'in kötü olaylarý ile yüklü, programlý bir eser...

Birinci bölüm halkýn mutlu yaþamýný, kendilerine ve geleceklerine duyduklarý güveni anlatýr...

Ýkinci bölüm güzel, mutlu olaylarýn bir araya getirildiði lirik bir scherzodur. Bunun altýný çizen bir hüzün ve dalgýnlýk izi vardýr.

Üçüncü bölüm duygusal bir adagiodur. Yaþam sevinci ve doðaya karþý duyulan hayranlýk; bunlar dördüncü bölüme kesintisiz bir geçiþle baþlanan bu bölüm boyunca akan ana temalardýr...

Dördüncü bölüm kýsa bir giriþle açýlýr, bunu heyecan verici bir temanýn sergilenmesi izler. Ýkinci tema, mizaç açýsýndan muzafferane olup bütün bir kompozisyonun dönüm noktasýdýr. Bu dönüm noktasý sakin ve güvenli bir þekilde geliþir ve finalin büyük, neþeli sesinde zirveye ulaþýr."


Yapýtý çalgýsal boyutta tanýmlamaya çalýþýrsak:

Birinci bölüm: yaylý sazlarýn kararlý baþlangýcý ardýndan çalgýlarýn sevimli bir ezgi temelinde tekrara dayalý sunumu, bu bölümün temelini oluþturur. Bu ezginin yaylý sazlarda duyulmasý ve orkestranýn katýlýmý ile bölüm doruða ulaþýr. Bitimde yoðun anlatým çözülür ve dingin bir sona erilir.

Ýkinci bölüm: yaylýlarýn dingin anlatýmýna obuanýn içli sesi yanýt verir. Mi bemol klarinetin hýrçýn sesleniþi dinginliði bozar ve ezgi kararlý bir yapýya bürünür. Ardýndan tekrar dingin anlatýma geçilir ve bas klarinet bu anlatýmý sürükler.

Üçüncü bölüm: nefesli çalgýlarýn ýsrarcý baþlangýcýný yaylýlarýn þiirsel anlatýmý izler. Solo flütün hüzünlü sunumu yaylýlarda duyulur. Ardýndan devinim kazanan müzik önceki anlatýma karþýt bir yapý sunar. Orkestranýn tümü bu karþýtlýðý ilerletir. Sonda, karþýtlýk yaylý sazlarýn içli ve kararlý anlatýmý ile þiirsel bir sonuca varýr.

Dördüncü bölüm: bölüm yaylýlarýn sakin sunumu ile baþlar. Ardýndan yaylýlarýn belirgin ýsrarcýlýðý ile bölüm devinim kazanýr. Orkestra devinimi bütünler ve marþ niteliðinde geliþim saðlanýr. Bu geliþim çözülür ve yapýt sade bir yapýya bürünür. Sona doðru tahta nefeslilerin çýðlýðýný yaylýlar yanýtlar. Bakýr nefeslilerin yaylýlarýn ýsrarcý döngüsüne katýlýmý ile görkemli bir yapýya bürünen yapýt bu görkemi ile sonlanýr.

Ýnan Þenses

Takip edilmekten korkmuyoruz!.. Takip için týklayýn: twitter.com/klasiknotlari

Dimitri Þostakoviç'in Eserlerinden Baþka Örnekler

• Keman Konçertosu La Minör Op. 99
• Piyano Konçertosu no. 1 Do Minor Op. 35
• Senfoni No. 5 Op. 47 Re minör

Ýlgili Yazýlar

• Aleksandr Borodin
• Dimitri Þostakoviç, Senfoni No. 5 Op. 47 Re minör
• Burak Tüzün
• Edward Elgar
• Aleksandr Borodin, Senfoni No. 2 Si minör
• Bayram Karamenderes

Sevebileceðiniz Baþka Eserlerden Rastgele Birkaçý

• Jean Sibelius, Finlandiya Op. 26
• Dimitri Þostakoviç, Piyano Konçertosu no. 1 Do Minor Op. 35
• Sergey Sergeviç Prokofyev, Keman Konçertosu No. 2 Op. 63 sol minör
• Ludwig van Beethoven, Senfoni No. 8 Op. 93 Fa Major
• Felix Mendelssohn, Piyano Konçertosu No. 1 Op. 25 Sol Minor
• Bayram Karamenderes