Klasik Müzik Notları   Klasik Müzik   Besteciler  Eserler  Solistler  Hakkında  İletişim
 
 
 Eser, Besteci, Solist Aratın:
 

 




Klasik Notları Twitter Hesabı

Jean Sibelius, Keman Konçertosu Op. 47 Re minor

Eser Açıklaması

Doðaya ve Fin tarihine aþýk olan Jean Sibelius genellikle bu özellikleri müziðinde deðerlendirmiþtir. "Þarký söylemeyen çalgý piyano"yu sevmediðini belirten bestecinin yazdýðý tek konçerto olan Keman Konçertosu'nda da, uzmanlar Fin kültüründen ve efsanelerinden izler bulurlar.

1903 yazýnda 2. ve 3. Senfoniler'i arasýnda bestelediði Op.47 Keman Konçertosu'nda (birçok geç romantik besteci gibi) orkestrayý fazla aðdalý tutmayarak, arka plana almýþ; solo çalgýnýn baþlangýçtan itibaren egemenliðini saðlamýþtýr.

Üç bölümlü olmasýna karþýn, bir rapsodi gibi özgür akan konçerto aslýnda Helsinki Orkestrasý konzertmaisteri (baþkemancý) ve Sibelius'un hayraný, Joachim'in öðrencisi Alman Willy Burmester için bestelenmiþti.

Ancak Helsinki'deki ilk yorumunu, besteci yönetiminde 8 Þubat 1904'te (biraz zorlanmýþ olan) Viktor Novaçek gerçekleþtirdi. Bu yorumdan tatmin olmayan Sibelius yaþamýnýn sonuna kadar oturacaðý, baþkentten 60 km uzaklýktaki Jörvenpöö'ye çekilerek konçertoyu yeniden düzenledi.

Konçerto yeni þekliyle bu kez Berlin'de Singakademie'de Richard Georg Strauss yönetimindeki orkestra eþliðinde Filarmoni Orkestrasý konzertmaisteri Karl Halir tarafýndan 19 Ekim 1905'te çalýndý. Ancak, bu prömiyere Burmester gelemeyip, baþkemancý tarafýndan eser seslendirilince, Burmester konçertoyu bir daha asla çalmayacaðýný ifade etmiþ, ve böylece eser daha sonradan Ferenc von Vecsey'e ithaf edilmiþtir. Duygulu olduðu kadar virtüozluk gerektiren ve keman edebiyatýnýn en güç eserlerinden biri olan konçerto, eleþtirmenlerce Çaykovski'ye fazla yakýnlýðý nedeniyle de suçlanmýþ, yine de þiirsel anlatýmý ve gücü kabul edilmiþtir.


Bölümler

Konçerto üç bölümdür.

I. Allegro moderato
II. Adagio di molto
III. Allegro ma non troppo


1. Bölüm, konçertonun bu en uzun bölümü ýlýmlý çabukluktaki (Allegro moderato) tempoda ve sonat formundadýr. Bölünmüþ ve sürdinli kemanlarýn eþliðinde solist hemen duygulu ve etkili ana temayý duyurur. Geliþtirilen tema kýsa bir kadans ile sonuçlandýktan sonra, tempo 2/2'den 6/4'e dönüþür; daha duygulu ve aðýr ikinci tema, önce Si bemol Majörde fagot ve klarnetler, sonra da Re bemol Majör tonda solo keman tarafýndan sergilenir.

Zarif oktav ve trillerle solistin müjdelediði üçüncü tema canlý bir orkestra pasajýyla sunulur. Solistin birinci temayý iþleyerek büyük kadansý duyurmasýndan sonra ana tema bu kez Sol minörde belirerek yeni-serim (re-exposition) baþlar. Solistin birinci temayý oktavlarla belirterek sona erdirdiði bölüm, bazý müzik yazarlarýnca "Issýz kuzey gecelerinde, ortada yanan ateþin çevresinde dinlenilen bir saz þairinin yakýnan ezgileri"ne benzetilir.


2. Bölüm oldukça aðýr (Adagio di molto) tempoda ve 4/4 lük ölçüde, bir romans güzelliðindedir. Özellikle Finlilerin en baþarýlý aðýr bölüm olarak nitelendirdikleri bu yalýn ve melankolik müzik "Sibelius'un çocukluðunda üzerine çýkýp keman çaldýðý, göl kenarýndaki büyük kayanýn bir anýsý" olarak tanýmlanýr.

Tahta üfleme çalgýlarýn ikinci bölümden kaynaklanan malzeme üzerine triolelerle çaldýðý kýsa giriþi solo kemanýn hülyalý ezgisi izler. Bunu orkestraya ulaþtýran keman süslemelerle yetinir. Sanki bu kayanýn üzerine çiçekler yerleþtirmektedir. Bu önce hafifçe sonra tutkuyla sürer. Bölüm hafifçe sona erer.

3. Bölüm pek çabuk olmayan (Allegro ma non troppo) tempoda, 3/4 lük ölçüde ve Re Majör tonda yalýn bir rondo formundadýr. Bas yaylý çalgýlarýn ve timpaninin uyguladýðý ritm üzerine solist enerjik bir biçimde telaþlý temayý sunar.

Sürükleyici, ayný zamanda korkutucu olan bu temayý Sibelius, Danse Macabre'a (Ölüler Dansý) benzetmektedir. Senkoplu ve Sol minör tondaki tema üç kez belirir. Sonuncu kez Re minörde duyurulan ve solistin dramatik oktavlarýyla süslenen tema sona doðru majöre dönüþür ve zafer dolu havada konçertoyu sona erdirir.


Takip edilmekten korkmuyoruz!.. Takip için tıklayın: twitter.com/klasiknotlari



Jean Sibelius'un Eserlerinden Başka Örnekler


İlgili Yazılar



Sevebileceğiniz Başka Eserlerden Rastgele Birkaçı


Referans bilgisi: "Jean Sibelius, Keman Konçertosu Op. 47 Re minor", 2009 , Klasik Notları sitesi, http://www.klasiknotlari.com/tr/156/Jean_Sibelius_Keman_Konçertosu_Op_47_Re_minor.html


 Bu sayfayı Facebook'ta paylaşın.

 Bu sayfayı Twitter'da paylaşın.


Klasik Notları Sitesi klasik müzikte kim kimdir, hangi dönem bestecilerinin eserleri nelerdir, hangi solistler ne virtüözüdür, kaliteli müzik nedir ne değildir... Konserlerde hangi abiye giysiler giyilir, altın elmas nasıl mücevherli takılar takılır!... Bestecilerin hayatları nasıldır, besteleri ne zaman yazılmış, nasıl ve neler ifade etmektedir, neden, niye, niçin gibi sorular için bir kaynak olma amacındadır.


ÇYDD


Klasik Müzik Notları
Mobil Kullanım İpuçları

  © 2009-2019 Klasik Notları | Klasik Müzik Sitesi | www.klasiknotlari.com