Klasik MŘzik Notlarř   Klasik MŘzik   Besteciler  Eserler  Solistler  Hakkřnda  Ţleti■im
 
 
 Eser, Besteci, Solist Aratřn:
 

 




Klasik Notlarř Twitter Hesabř

Selam Verip Ge├žtiler

G├╝ne┼čli kas─▒m g├╝n├╝, k├Âydeki evin balkonunda, Brahms'─▒n o ├žok sevdi─čim 4. Senfonisini dinliyorduk e┼čimle,

-Kal─▒c─▒ yap─▒t b─▒rakanlar ya┼č─▒yor, dedim.

E┼čim onaylad─▒ bu s├Âz├╝m├╝.

Brahms ger├žekten ya┼č─▒yor muydu?

┼×u soru da ka├ž─▒n─▒lmaz oluyor:

Bir ├Âl├╝y├╝ anmak onu ya┼čatmak m─▒d─▒r? Kal─▒c─▒ yap─▒t b─▒rakman─▒n itici g├╝c├╝ ├Âl├╝ms├╝zle┼čmek ise, demek ├Âl├╝m denen olay ger├žek de─čildir, insano─člu ├Âl├╝ms├╝zl├╝─če eri┼čebilir.

Nas─▒l?

An─▒larak, an─▒larda canland─▒r─▒larak. Helalle┼čerek ayr─▒lmak belki de bunu sa─člamak i├žindir. Yunus Emre,

Biz d├╝nyadan gider olduk
Kalanlara selâm olsun


diyor, k─▒skanmad─▒─č─▒n─▒ belirtiyor ya┼čamda b─▒rakt─▒klar─▒n─▒.

Eski bir Yunan d├╝┼č├╝n├╝r├╝ tutturmu┼č, ya┼čamak ve ├Âlmek ayn─▒ ┼čeydir diye, derslerinde ve konu┼čmalar─▒nda yineleyip dururmu┼č bu s├Âz├╝. Bir g├╝n onu dinleyenlerden biri.

- ├ľyleyse neden ├Âlm├╝yorsun, diye sormu┼č.

Adam,

- ─░kisi bir de onun i├žin, diye yan─▒tlam─▒┼č soruyu.

Yahya Kemal Beyatl─▒, bir kurnazl─▒k edip, ├Ânce ├Âlenlere sel├óm yollar.

Evvel giden ahbaba selâm olsun erenler.

Ayr─▒l─▒─č─▒n sel├óm sabahla olmas─▒ g├╝zeldir, kibarcad─▒r do─črusu; ama ├Âl├╝mden ve ├Âl├╝den korkuyu ortadan kald─▒rmaz. ─░lkel toplum insan─▒n─▒n ├Âl├╝lerden ├Âd├╝ kopuyordu, ├Âlenin ya┼čayanlar─▒ k─▒skand─▒─č─▒na inan─▒yordu. Dahas─▒, ├Âlenin ad─▒ oymak i├žinde ba┼čkalar─▒nda da varsa, onlara hemen o g├╝n ba┼čka adlar tak─▒l─▒yordu: ├ľlen adam ad─▒n─▒ duyup da gelmeye kalkmas─▒n diye.

├ľl├╝lere kar┼č─▒ duyulan bu korkunun sadece ilkel topluma ├Âzg├╝ oldu─ču san─▒lmas─▒n. Hamlet, sevgili babas─▒n─▒n hayaletiyle konu┼čtuktan sonra kovar onu, "K├Âstebek" der ona.

├ľl├╝lerin, sava┼čla, i┼čkenceyle, a├žl─▒kla dolu olan bu d├╝nyada ya┼čayanlar─▒ k─▒skanmalar─▒ pek akla uygun g├Âr├╝nm├╝yorsa da, ne yapal─▒m ki, anlat─▒lanlar bunu do─čruluyor. Odysseus, Hades'e (├Âl├╝ler d├╝nyas─▒) ilk gidi┼činde (bu y├╝zden ona iki ├Âl├╝ml├╝ denmi┼čtir) dostu Akhileus'u bulur, onu "k─▒ral" diye sel├ómlar. Akhileus ise ona, a─člayarak,

- Hades'te k─▒ral olmaktansa d├╝nyada k├Âle olmay─▒ ye─člerim, der.

Ne ac─▒ s├Âzd├╝r bu!

├ľl├╝m korkusunun ancak ruha inanmakla yenilebilece─či s├Âylenirse, ruhlar─▒n ikide bir buralara gelme─če kalkmalar─▒n─▒ a├ž─▒klamak g├╝├žle┼čir.

├ľl├╝m asude bahar ├╝lkesidir bir rinde
(Yahya Kemal Beyatl─▒)

B├Âyle ise ak─▒llar─▒n─▒n burada kalmamas─▒ gerekirdi. ├ľl├╝rken sevineni g├Âren yoktur.

Cahit S─▒tk─▒ Taranc─▒,
Al─▒┼čt─▒─č─▒m─▒z bir ┼čeydi ya┼čamak

demi┼čti. Demek ├Âteye al─▒┼čmak kolay olmuyor.

Sonra, ruha, ruhun ├Âl├╝ms├╝zl├╝─č├╝ne inanmak da epey g├╝├ž g├Âr├╝n├╝yor. Amerikal─▒ romanc─▒ Henry Miller, "Ben ├Âld├╝kten sonra ruhumu ├ža─č─▒r─▒n" demi┼čti; ├Âld├╝, ruhunu ├ža─č─▒rd─▒lar, gelmedi. ├ľteki d├╝nyay─▒ sevdi─činden mi, yoksa ruhu mu yoktu?

Biz gene Brahms'a ve "├Âl├╝ms├╝zler" dedi─čimiz, kal─▒c─▒ yap─▒tlar b─▒rakanlara d├Ânelim.

Bu b├╝y├╝k adamlar─▒n hi├žbiri, konu┼čtu─čumuz anlamda, ├Âl├╝ms├╝zl├╝─č├╝ aram─▒┼č, istemi┼č de─čildir. "Ya an─▒lmak?" diye sorarsan─▒z, an─▒lmak an─▒lanca bilinmedikten, duyulmad─▒ktan sonra neye yarar! Yarat─▒c─▒, ├Âl├╝m├╝nden sonra an─▒lmak i├žin ├žal─▒┼č─▒p didinmez. Her ┼čey bu d├╝nyada, bu d├╝nya i├žin olup bitiyor. Ba┼čka t├╝rl├╝s├╝ nas─▒l d├╝┼č├╝n├╝lebilir? Sanatlar, bilimler, politikalar s├╝rekli bir de─či┼čim s├╝reci i├žindedirler. Bu s├╝re├ž d─▒┼č─▒nda ├Âl├╝ms├╝zl├╝─č├╝, hadi bu s├Âz├╝ bir yana b─▒rakal─▒m, kal─▒c─▒l─▒─č─▒ aramak bo┼čuna ├žabad─▒r. Brahms, Beethoven sonras─▒ m├╝zi─činin yarat─▒c─▒lar─▒ndan biri idi, o ko┼čullar i├žinde kal─▒c─▒ olmay─▒ ba┼čard─▒. Ama m├╝zik sanat─▒ orada durup kalm─▒┼č de─čildir.

Sanatlar─▒n, bilimlerin, politikalar─▒n eskiyen ve kal─▒c─▒ olan yanlar─▒n─▒ do─čru de─čerlendirmek gerekir. Sanatlarda ilerleme de─čil, de─či┼čmedir s├Âz konusu olan. Bilim adamlar─▒n─▒n bulu┼člar─▒ eskir, o bulu┼člar─▒n yerini yenileri al─▒r. Ama b├╝t├╝n bu yenilenmelere, de─či┼čmelere kar┼č─▒n, ├Âzde birlik s├╝rer gider. Yarat─▒c─▒, u─čra┼čt─▒─č─▒ dal─▒n ge├žmi┼čini bilir, gelece─čini tam olarak kestiremez. Bu s├╝re├ž i├žinde ├Âl├╝ms├╝zl├╝─č├╝ d├╝┼č├╝nmenin yeri yoktur.

Dinledi─čim 4. Senfoninin b├╝y├╝s├╝ i├žinde ├žoksesli m├╝zi─čin ser├╝venini d├╝┼č├╝n├╝yorum. Gesualdo'dan ba┼člayal─▒m: Gesualdo (1560-1614), ├žokseslili─čin dramatik g├╝c├╝yle teksesli m├╝zi─čin ki┼čilikli anlat─▒m─▒n─▒ ba─čda┼čt─▒ran madrigal m├╝zi─čin yarat─▒c─▒lar─▒ndand─▒r. Onda Johannes Brahms'a bu sanat─▒n ge├žirdi─či de─či┼čim ba┼čd├Ând├╝r├╝c├╝d├╝r. Brahms, klasik m├╝zikle romantik anlay─▒┼č─▒ kayna┼čt─▒ran yap─▒lar yaratmakla ├╝nl├╝d├╝r. Ondan g├╝n├╝m├╝ze yeti┼čmi┼č b├╝t├╝n yarat─▒c─▒lar i├žinde ├Âl├╝ms├╝zl├╝─č├╝, kal─▒c─▒l─▒─č─▒ hangisi daha ├žok hak etmi┼čtir?

Bu sorunun yan─▒t─▒ bulunamaz.

B├╝y├╝k yarat─▒c─▒lar sel├óm verip ge├žmi┼člerdir.


3 Kas─▒m 1995
Cumhuriyet Gazetesi
─░lginizi ├žekecek, ├Âneririm:
Johannes Brahms, Senfoni No. 4 Op. 98 Mi Min├Âr

Melih Cevdet Anday


Takip edilmekten korkmuyoruz!.. Takip i├žin t─▒klay─▒n: twitter.com/klasiknotlari



─░lgili Yaz─▒lar


Referans bilgisi: "Selam Verip Ge├žtiler", 2012 , Klasik Notlarř sitesi, http://www.klasiknotlari.com/tr/327/Selam_Verip_Ge├žtiler.html


 Bu sayfay─▒ Facebook'ta payla┼č─▒n.

 Bu sayfay─▒ Twitter'da payla┼č─▒n.


Klasik Notlar─▒ Sitesi klasik m├╝zikte kim kimdir, hangi d├Ânem bestecilerinin eserleri nelerdir, hangi solistler ne virt├╝├Âz├╝d├╝r, kaliteli m├╝zik nedir ne de─čildir... Konserlerde hangi abiye giysiler giyilir, alt─▒n elmas nas─▒l m├╝cevherli tak─▒lar tak─▒l─▒r!... Bestecilerin hayatlar─▒ nas─▒ld─▒r, besteleri ne zaman yaz─▒lm─▒┼č, nas─▒l ve neler ifade etmektedir, neden, niye, ni├žin gibi sorular i├žin bir kaynak olma amac─▒ndad─▒r.


ăYDD


Klasik MŘzik Notlarř
Mobil Kullanřm Ţpušlarř

  ┬ę 2009-2021 Klasik Notlar─▒ | Klasik M├╝zik Sitesi | www.klasiknotlari.com