Klasik Mzik Notlar   Classical Music   Composers  Works  Soloists  About  Contact
 
 
 Search Works, Composers, Solists:
 

 




Klasik Notlar Twitter Hesab

Fazýl Say, Ýstanbul Senfonisi Op. 28

Review of the Work

Fazýl Say'ýn izlenimci yapýdaki Ýstanbul Senfonisi adlý eseri Konzerthaus Dortmund'un sipariþi üzerine 2008–2009 yýllarýnda bestelenmiþtir. Ýstanbul Senfonisi'nin ilk seslendiriliþi 13 Mart 2010'da Dortmund'da Howard Griffiths yönetimindeki WDR Köln Orkestrasý tarafýndan gerçekleþtirilmiþtir. Bu konserde solist olarak Burcu Karadað (ney), Aykut Köselerli (vurma sazlar) ve Hakan Güngör (kanun) solist olarak yer almýþtýr. Eserin Türkiye'deki ilk seslendiriliþi ise 25 Aralýk 2010'da Gürer Aykal yönetimindeki Borusan Filarmoni Orkestrasý tarafýndan gene ayný solistler eþliðinde gerçekleþtirilmiþtir.


Bölümler

Senfoni yedi tepeli Ýstanbul'a atýfta bulunarak yedi bölümden oluþur.

I. Nostalji
II. Tarikat
III. Sultan Ahmet Camii
IV. Hoþ giyimli genç kýzlar Adalar vapurunda
V. Haydarpaþa Garý'ndan Anadolu'ya gidenler üzerine
VI. Âlem gecesi
VII. Final


I. Nostalji
Ýstanbul Senfonisi, gecenin buðusunda Marmara Denizi dalgalarýnýn
kýyýda sakince hýþýrdamasý ile baþlar. Nitekim, bu deniz seslerini eserin
en sonunda tekrar duyarýz. Þöyle ki, yedi bölümlü senfoni, denizden çýkýp
Ýstanbul'u anlatýr ve biterken tekrar denize döner.

"Nostalji" bölümünde, geçmiþin izinde denizin hýþýrtýlarý eþliðinde
hayallere dalarýz.
1940'lardayýzdýr belki... Orhan Veli Ýstanbul'u dinliyordur...
Ya da 1920'ler..
Dalmýþ gitmiþizdir. Hayallerdeyizdir...

Gecenin bir vakti loþ deniz hýþýrdar ve senfoninin hicaz makamýndaki
aðýr ana temasý baþlar.
Ney ve kanun da orkestranýn þarkýsýna uzaklardan dokunur.
Müzik ve görüntüler kararmaya baþlar.
Bizlerse hayal içinde hayallere dalarýz.
Karanlýðýn içine gömüldüðümüzde, zamanda yolculuk gibi, 1453 yýlýna
gideriz: "Fetih" günüdür!

Davullar, trompetler, gümbürtüler, patlamalar, etraf savaþ alanýdýr...
Mehter takýmý duyulmaya baþlar: Ceddin Dede! Kudümler vurur.
Ýstanbul'un yaþadýðý en hareketli gündür. Osmanlý ve Bizans savaþmaktadýr.
Sonra tekrar uyanýlýr ve gecenin karanlýðýna, hicaz þarkýya dönülür.
Deniz hýþýrdar.
Biz hayaller içinde hayallerdeyizdir...


II. Tarikat
Bu bölümde tarikatlarýn karanlýk yüzü ve fanatizm anlatýlýr. Dinin siyasi
emellere alet edilmesine duyulan öfke ve din sömürücüsü tarikatlarýn
büyük otoritesi, bu hýzlý bölümü oluþturan karanlýk ve gergin notalarý
oluþturmuþtur. Bu notalar aslýnda onlarýn öfkesi, "din ve para" konusudur.
Ve bir ritimden yola çýkar öfkenin müzikteki kurgusu...
"La ilahe illallah" diye "zikir" edenler akla gelir...
Ritim müziðidir.

Ritim melodisidir.
Besteciye göre, yüzyýllardan beri gelen ileri Mevlevi ve Bektaþi müzik
kültürlerinin çok gerisinde, "arkaik" denebilecek bir müziktir günümüz
zikirlerindeki ritim melodileri...
"La ilahe illallah" cümlesinin salt ritmi bu bölümün ana fikridir.


III. Sultanahmet Camii
Dinin siyasi emellere alet edilmesini "Tarikat" bölümündeki karanlýk
notalarla duyduktan sonra, bu bölümde "apaydýnlýk" bir Ýslam þaheseri
anlatýlýr: Sultanahmet Camii. Besteci için camilerin en güzeli, en huzurlusu,
en muhteþemidir. Orada olmak büyüleyicidir, metafiziksel boyutta salt
benlik uzlaþýsýdýr, meditasyon gibidir.

Ney ve kudüm segâh makamýndan anlatmaya baþlar.
Orkestra ardýndan geniþleyerek büyür. Caminin evrene yükselmek isteyen,
uhrevi, hüzünlü temasý hissedilir.


IV. Hoþ giyimli genç kýzlar Adalar vapurunda
Kanun, Adalar vapuru güvertesindeki yakýþýklý delikanlýdýr.
Flüt, obua, klarnet ve fagot, yakýþýklý delikanlýnýn ilgisini çekmeye çalýþan
hoþ giyimli genç kýzlardýr.
Tuba, vapur düdüðüdür.
Mutlu ve güneþli bir yaz sabahýdýr.
Kýzlar, delikanlý uðruna kavgaya tutuþur.


V. Haydarpaþa Garý'ndan Anadolu'ya gidenler üzerine
Bu bölüm, bir nevi, Nâzým Hikmet'in Memleketimden Ýnsan Manzaralarý
eserine arka plan müziði gibidir.
Gece treni yola koyulur. Tren yolculuðu yapanlar hayaller kurar.

Yolculuk hayallerdir.
Lokanta vagonunda yeni evli bir çift hayallere dalmýþtýr.
Ötede dalýp gitmiþ âþýk bir adam vardýr. Aþk'týr sezi…
Saðýmýzda deniz vardýr. Vurma sazlardan raylarýn seslerini duyarýz.
Trompetler tren düdüðü seslerini verir…
Bir baþka masada dertli bir adam vardýr. Trombon onun temasýný
karanlýktan verir.

Sonra tekrar diðer masalara döneriz. Ray sesleri ve ray ritimleri eþliðinde
dertli adam, âþýk adam, yeni evli çift, herkes bir aradadýr.


VI. Âlem gecesi
Gecenin ýþýklarýnda bir Ýstanbul sokaðý...
Uzun kanun taksimi yoðun senfoniyi rahatlatýr.
Kanun bitince danslar baþlar.
Bir yerde "Dök Zülfünü Meydane Gel" þarkýsýnýn bir benzerini iþitir gibi
oluruz.

Ardýndan tüm süratiyle bir "köçekçe" baþlar.
Köçekçe büyük bir gürültüyle kesilir. Sulukule'nin ýþýklý sokaklarýnda
körkütük sarhoþuzdur.
Kanun, "Dök Zülfünü Meydane Gel"i çalamayacak kadar sarhoþtur.
Gecenin ýþýklarýnda bir Ýstanbul sokaðý...


VII. Final
Ve günümüz... Bugün!
Dertli insanlar. 15 milyon nüfuslu mega-metropol Ýstanbul.
Romantizmin, yaþamýn kalmadýðý, stres, sýkýntý, bunalým ve hayalsizliðin
hâkim olduðu rengi algýlarýz.
Üç kere saðýr edici mertebede patlar orkestra.
Sýkýntýlý melodiler kasvettir.
Müzik kaçmaya çalýþýr.

Patolojik enstantaneler gibi, bir foto flaþ hýzýnda gözümüzün önünden
senfoninin tüm bölümlerinden temalar geçer: "1453" kudümleri, "la ilahe
illallah" ritimleri, "Caminin hüzünlü temasý", "hoþ giyimli bir genç kýz",
trendeki dertli adam"...

Ve baþladýðýmýz noktaya, gecenin karanlýðýna, hayallerimize döneriz
birden... Hicazdýr, þarkýdýr. Nostaljidir.
Yine dalgalar hýþýrdamaya baþlar.

Denizden gelen Ýstanbul Senfonisi, biterken denize dönerek kaybolur.


We are not afraid to be followed! Click to follow: twitter.com/klasiknotlari







Other Example Works by Fazýl Say


Related Interesting Articles



A Few Random Other Works Which You May Like


Reference info: "Fazýl Say, Ýstanbul Senfonisi Op. 28", 2011 , Klasik Notlari website, http://www.klasiknotlari.com/en/238/Fazýl_Say_Ýstanbul_Senfonisi_Op_28.html


 Share this page in Facebook.

 Share this page in Twitter.

 Share this page in Delicious.


Klasik Notlar Sitesi klasik mzikte kim kimdir, hangi dnem bestecilerinin eserleri nelerdir, hangi solistler ne virtzdr, kaliteli mzik nedir ne deildir... Konserlerde hangi abiye giysiler giyilir, altn elmas nasl mcevherli taklar taklr!... Bestecilerin hayatlar nasldr, besteleri ne zaman yazlm, nasl ve neler ifade etmektedir, neden, niye, niin gibi sorular iin bir kaynak olma amacndadr.


YDD


Classical Music Notes
Mobile Usage Tips

  2009-2019 Klasik Notlar | Klasik Mzik Sitesi | www.klasiknotlari.com